Pireler ve Keneler

Pireler ve Keneler

Keneler örümceğe benzeyen küçük akaritlerdir, pireler ise böcek. Fakat bu küçük iki yaratığın en azından bir ortak noktası bulunmakta: ikisi de kedi-köpeğinizin kanıyla beslenen parazitlerdir ve birçok rahatsızlığa ve ciddi hastalıklara neden olabilirler.

Pire ısırıkları bazı hayvanlarda fark edilmez, bazılarında ise hafif tahrişlere ve aşırı kaşıntıya, kırmızı lezyonlara, tüy dökülmesine; pire salgısına aşırı duyarlılıktan kaynaklanan pire alerjisine bağlı dermatiti olan hayvanlarda ülsere neden olabilirler. Ciddi pire istilaları özellikle yavru kedilerde anemiye yol açabilir. Tenyanın yanısıra birçok hastalık pireler yoluyla hayvana taşınabilir. Keneler de Lyme hastalığı ve  insanlara da bulaşabilen Kayalık Dağlar lekeli humması gibi pek çok hastalığın “portörü” yani taşıyıcısıdır.

Pireler

Yetişkin pireler hayvanların kanıyla beslenen, genelde susam tanesinden daha küçük kanatsız böceklerdir. Uzun, orantılı arka bacakları sayesinde muazzam bir zıplama yetenekleri vardır. Tırnaklarıyla hayvanın kürküne tutunur, ağızlarındaki iğne benzeri bir yapıyla kan emmek için deriyi ısırırlar. Dişi bir kedi piresi günde kendi ağırlığının 15 katına kadar kan emebilir.

Bir pire, kedinizin cazip bir besin kaynağı olduğuna karar verirse emin olun diğerleri de aynı kararı verecektir! Dişileri günde 30-50 arası yumurta bırakırlar. Bu yumurtalar 8 saat içerisinde yere düşer, iki gün sonra pire larvaları yumurtadan çıkar ve yerdeki, halıdaki veya döşemedeki karanlık bölgelere saklanırlar. Bir hafta kadar yetişkin pirelerin gübreleriyle, yere düşen kırıntılarla, deri döküntüleriyle vs. beslendikten sonra larvalar pupaya dönüşmek için koza örerler. Pupalar bu evrede uzun süre kalabilir. Bir hafta geçtikten sonra pupalar yetişkin pirelere dönüşürler ve yakınlarda konakçı olabilecek kedi veya başka bir hayvan olduğunu algıladıklarında kozadan çıkarlar. En az 12  en fazla 180 gün sürebilen bu döngü tekrarlanıp durur.

Keneler

Keneler, dört evreden oluşan yaşam döngülerinin üçünde, sadece hayvanların kanıyla beslenen kanatsız yaratıklardır. Isıyı, karbondioksiti ve diğer uyarıcıları algılayan Heller organı adı verilen bir aygıtları vardır. Bu aygıt, pirelerin besin kaynağı olan hayvanın yerini tespit etmelerine olanak sağlar.  Bir kez yerini tespit ettiklerinde keneler, hayvanın üzerine yerleşir, ağız parçalarını derisine saplar ve kanını emmeye başlarlar.

Evcil hayvanınızda kene olup olmadığını düzenli olarak kontrol etmelisiniz, özellikle ağaçların veya uzun çimlerin olduğu bir alanda bulunmuşlarsa. Bu tip yerlere gittikten 4-6 saat sonra baştan aşağı bir kene kontrolü yaparak, kenelerin hayvanınıza yapışmasını engelleyebilirsiniz. Kene bulduğunuz zaman vakit kaybetmeden keneyi uzaklaştırmanız gerekir, çünkü kenenin hayvandan beslendiği süre uzadıkça hastalık riski o kadar artar. Keneye asla dokunmamalısınız. Eldiven giymeli ve bir cımbız yardımıyla keneyi vücudundaki açık ve hayvanın derisine yakın bir bölgeden dikkatli bir şekilde tutmalı, kene deriyi bırakıncaya kadar nazikçe çekmelisiniz. Keneyi birkaç kat peçeteye sararak tuvalete atabilirsiniz. Ezmemeli, yakmamalı veya havasız bırakarak öldürmeye çalışmamalısınız, çünkü bu uygulamalar etrafa bulaşıcı bakterilerin yayılmasına yol açar.

Pire ve Kene Kontrolü

Pire sorununu kontrol altına almanın en iyi yolu, öncelikli olarak böyle bir sorunun yaşanmasını engellemektir. Son yıllarda veteriner parazit kontolünde gerçekleşen gelişmeler saysesinde hayvanların pirelerden hem korunması hem de kurtulması oldukça kolay hale geldi. Hem kediler hem de köpekler için satılan, topikal ve oral kullanıma dış parazit ilaçları hem var olan pireleri yok ediyor hem de uzun vadeli koruma sağlıyor. Bu iki şekilde gerçekleşiyor: ya parazitler üremelerine imkan verilmeden öldürülüyor ya da parazit yumurtalarının gelişimini tamamlayıp yetişkin pire olmaları engelleniyor. Evcil hayvanınız için hangi ilacın uygun olduğuyla ilgili veteriner hekiminize danışınız. Bunun yanısıra, sık kullanılan yerleri her gün makine ile süpürmek ve evcilinizin yatağını sık sık yıkamak da evdeki pire popülasyonunu düşürmenize yardımcı olur.

Pireler için kullanılan topikal ve oral ürünlerin bazıları kenelere karşı da etkilidir. İlaçlara ek olarak, her gün kene var mı diye kontrol edilmeli, varsa keneler ayıklanmalıdır; bu özellikle kene popülasyonu yüksek yerlerde sık sık dışarı çıkan kediler için çok önemlidir. Yaşadığınız yerdeki kene durumunu hekiminize sorunuz. Çalıları, uzun çimleri, yaprakları ve diğer organik birikintileri temizleyerek kenelerin doğal habitatlarını ortadan kaldırmak da işe yarar.

Hayvanınızda dış parazit görürseniz

Bütün çabalarınıza rağmen yine de hayvanınızda pire ya da kene görürseniz, parazitleri öldüren veya uzaklaştıran bir ürün kullanmanız gerekir.  Ayda bir topikal tedavi uygulanabilir veya sprey, pudra, şampuan, pire tasması ve pireler için oral veya enjeksiyonla verilebilecek ilaçlar kullanılabilir. Tekrar söylüyoruz, evcil hayvanınız için en uygun tedaviyi hekiminize danışarak belirlemelisiniz. Unutmayın, topikal uygulamadan, spreyden, şampuandan ve tasmadan hemen sonra hayvanınızın üzerinde canlı pire veya kene görmeniz son derece normal. Genelde kullanılan ürünün işe yaramadığı düşünülse de, ürünü tamamen emmeden pire ve keneler ilaçtan etkilenmeyecektir; bu da birkaç saat veya birkaç gün sürebilir.

Pirelerle ilgili gerçekler

  • Tüm dünyada yaklaşık 3000 çeşit pire vardır, ancak kedi ve köpeklerde en yaygın görüleni kedi piresidir (Ctenocephalides felis ).
  • Yetişkin bir pire saatte 600 kez zıplayabilir. Bir seferde bir pirenin zıplayabildiği yükseklik bir insanın 50 katlı bir bina yüksekliğinde zıplamasına eşdeğerdir. Bir pirenin zıplayabildiği rekor yükseklik 33 cm’dir.
  • Yalnızca 30 gün içinde 25 dişi pireden 250.000 pire üreyebilir.

Kenelerle ilgili gerçekler

  • Dişi bir kene 3000’e kadar yumurta bırakabilir.
  • Keneler hem yumurtaları için, hem de bir sonraki yaşam evresine geçebilmek için kana ihtiyaç duyar.
  • Bazı keneler kan emmeden bir yıldan fazla hayatta kalabilir.
  • Nadiren, kenelerin salgıladığı toksinler hayvanlarda felce neden olabilir.
Paylaşmak güzeldir...

Benzer Yazılar

Şukufe

Şukufe

ŞUKUFE daha 1 aylık dişi  bir kedi. Sevgi dolu, sağlıklı ve benzersiz bir bebek. Masum masum bakan gözleriyle etkrafı yeni yeni keşfetmeye...

Posted