Kedilerde Diyafram Fıtığı

Diyafram, karın boşluğu ve göğüs boşluğunu birbirinden ayıran kubbe şeklinde kassal bir yapıdır. Solunumda yardımcı ve bariyer olarak görev yapar. Diyafram fıtığı ise bu kassal yapının bozulmasıyla karın boşluğu organlarının göğüs boşluğuna yerleşmesi demektir. Genellikle ve sıklıkla travma (araba çarpması, şiddetli darbe, çarpma vb.) ve bazen doğumsal bozukluk sonucu kedilerde gözlenebilen bir durumdur. Oluştuğunda acil müdahale edilmezse, travmanın şiddetine de bağlı olarak, solunum bozukluğu sonucu oksijen yetersizliğinden ölüme yol açabilir.

Diyafram fıtığının en önemli belirtisi solunum güçlüğüdür. Abdominal solunum dediğimiz, kedi karnından nefes alıyormuş gibi gözüken bir tablo mevcuttur. Ancak bu tür bir bulgu alt solunum yolu enfeksiyonları, akciğer tümörleri gibi solunum güçlüğü yaratabilen diğer hastalıklarla da karışabileceğinden kesin teşhis radyografik yöntemle konur. Şiddetli fıtıklarda röntgende karın ve göğüs boşluğu organlarının birbirine karıştığı direkt görülür. Çok şiddetli olmayan vakalarda kontrast madde ile çekilen röntgenler tanı için daha uygundur.

Diyafram fıtığında tek tedavi yöntemi cerrahi girişimdir. Ancak tedavide öncelik, kediyi mümkün olabildiğince stresten uzak tutmaktır. Röntgen çekmeden önce sakinleşmesi ve bir süre oksijen takviyesi yapılması kesin teşhisten daha önemlidir. Zira, solunumu hali hazırda güç olan ve doğaları gereği heyecanlı olan kediler için tedavideki her bir adım onu heyecanlandırıp solunumunun daha da kötüleşmesine neden olabilecek etkendir. Uygun süre oksijen takviyesi yapıldıktan ve sakinleştiğine emin olunduktan sonra röntgen çekilir. Tedavideki her bir adım arasında en az 15 dakika oksijen alması sağlanır. Uygun ilaçlarla acil müdahalesi yapıldıktan sonra durumu stabilize olan kedi, anesteziye elverişli hale geldiğinden emin olunduğunda inhalasyon anestezisi altında opere edilir. Karın boşluğu orta hat boyunca açılır, karın boşluğu organları olması gereken yerlerde toparlanır ve diyaframdaki yırtık bölge dikilir. Bu sırada yerleştirilen bir tüple göğüs boşluğunda birikebilecek olan ekstra hava, kan ve sıvı boşaltılır. Operasyondan sonra kedinin solunum durumu ve vücut ısısı takip edilmeye devam edilir ve post operatif antibiyotik uygulamaları yapılır. Operasyon başarılı geçmiş ise birkaç günde toparlanır ve taburcu edilir.

Aşağıda röntgen görüntüleri bulunan Pirinç adlı sokak kedisi duyarlı bir hayvan sever tarafından muhtemel bir travma sonucu durgunluk şikayeti ile kliniğimize geldi. Geldiğinde hipotermideydi ve abdominal solunum gözlenmekteydi. Müdahale etmeye çalıştığımızda solunum sayısı artıyor ve solunum güçlüğü daha da şiddetleniyordu. 15 dakika oksijen kafesinde oksijen takviyesi yapıldıktan sonra hemen ve dikkatli bir şekilde röntgeni çekildi. Kontrast madde ile röntgen çekilmesine gerek olmayacak kadar şiddetli bir diyafram fıtığı tespit edildi.

Resim 1: Ventrodorsal röntgen görüntüsü

Resim 2: Laterolateral röntgen görüntüsü

İlk müdahalesi yapıldıktan sonra birkaç gün boyunca yoğun oksijen aldı, ilaç tedavisi devam etti. Solunumu o kadar kötüydü ki yemek dahi yiyemiyordu. 3.günün sonunda nihayet durumu stabilize oldu ve anesteziye uygun hale geldi. İnhalasyon anestezisine alındığında operasyon için bölge traşlandığında vücudunda şiddetli travma izleri gözlendi. Ancak geçirdiği bu şiddetli travmaya rağmen zorlu ve başarılı bir operasyon sonucunda eski sağlığına 1 haftada kavuştu ve yuvalanmak üzere kliniğimizden taburcu oldu. Pirinç travma alacak kadar şanssız, birileri tarafından bulunup tedavi için kliniğe getirilecek kadar da şanslı bir kediydi. Ancak sokaklarda yaşayan ve trafiğin, beton yığınının içinde bu tür olaylara maruz kalma ihtimali olan binlerce kedicik var hala. Umudumuz, bu canların daha fazla insanlar yüzünden bu tür travmalara maruz kalıp yardım için umutsuzca beklemek zorunda kalmamaları yönünde. Pirinç’i bu ölümcül problemiyle baş başa bırakmayıp hiç zaman kaybetmeden kliniğimize getiren güzel insanlara teşekkürü borç biliriz.

Ayşe Can
Ada Veteriner Polikliniği Hekimi

 Kaynaklar:
https://www.acvs.org/small-animal/diaphragmatic-hernia
http://c.ymcdn.com/sites/www.invma.org/resource/resmgr/2014_speaker_proceedings/dia_hern_dr._seim.pdf
http://www.animalmedcenter.com/news-and-press/article/medical-and-surgical-treatment-of-diaphragmatic-hernia-in-the-dog-and-

Paylaşmak güzeldir...